OBJAVITE

SADNICE AUTOHTONIH, DOMAĆIH, SORTI VOĆA

SADNICE AUTOHTONIH, DOMAĆIH, SORTI VOĆA

Kategorija

Osnovne informacije

Cijena

7 KM

Obnovljen

Prije 14 dana

OLX brza dostava

ZAPOČNI NARUDŽBU

Ostale informacije

Vrsta oglasa
Prodaja
Datum objave
OLX ID
35913017
Obnovljen
Prije 14 dana
Broj pregleda
818

Zamjena

Korisnik ne želi zamjenu za ovaj artikal.

SADNICE AUTOHTONIH, DOMAĆIH, SORTI VOĆA



Uslovi prodaje

J A B U K A
Za uzgoj jabuke značajno je više vlažno nego suvo podneblje, mada se ona kao voćka prilagodila različitim geografskim i klimatskim uslovima. Ipak za jabuku su najbolja plodna, umjereno vlažna i duboka zemljišta. Za uspješan rast ove voćke kao i za njenu produktivnos u rađanju važne su obilne padavine u zimskom periodu i dovoljna količina padavina u vegetaciji izuzev u periodu cvjetanja kada postoje uslovi za zarazu čađavom krastavošću i opasanost od slabe oplodnje.
Za jabuku su najbolja osunčana i promajna mjesta, bez jakih, suvih i hladnih vjetrova pogotovu u vrijeme cvjetanja. Ako su voćke u nekoj zasjeni obojenost plodova i kvalitet neće biti zadovoljavajući.
Jabuka teže podnosi jake ljetnje vrućine, dok je na zimske mrazeve u osnovi otporna. Osetljiva je na slane i pozno proljećne mrazeve u kretanju vegetacije. A posebno u periodu cvjetanja što može značajno da utiče na rod. Ova osjetljivost na pozne mrazeve je najizraženija kod sorti najranijeg perioda cvjetanja. Neke sorte jabuke su osjetljive i na rane jesenje mrazeve pri čemu može doći do oštećenja vrhova lastara (Zlatni i Ružičasti delišes). Korjen jabuke može biti generativnog porijekla (iz sjemena) ili vegetativnog (iz adventativnog pupoljka). Najveći dio korjenove mase (oko 70%), nalazi se na dubini do 30 cm i razvija se u širinu obima krune, a kod starijih voćaka i prelazi širinu obima krune, tako da je u povoljnim uslovima njege stariji jabučnjak po cijeloj površini prožet žilama. Korijen generativnog porijekla znatno dublje prodire u zemlju od korijena vegetativnog porijekla. Jabuka nepovoljno reaguje na višak azota u zemljištu, dok su joj potrebe za kalijumom izražene. Preporučuje se kompleksno đubrivo sa sljedećim odnosima hraniva: NPK 8: 4: 20.
Jabuka je u suštini samobesplodna voćka izuzev nekih sorti koje u veoma povoljnim uslovima mogu dati plodove samooprašivanjem i to u ograničenim količinama. Međusobno oprašivanje u mnogome zavisi od klijavosti polena pri cvjetanju, što je klijavost polena slabija to je voćka lošiji oprašivač i obrnuto. Ako je jabuka diploidna mora se obezbijediti bar još jedna sorta oprašivač u blizini, dok se za triploidne sorte mora obezbijediti prisustvo od najmanje dvije sorte dobrih oprašivača. Navešćemo nazive sorti koje su dobri oprašivači: Ajdared, Ružičasti i Zlatni delišes, Starkrimson, Džems griv. Mantet, Budimka, Šumatovka, Šampanjska renata, Greni smit, Lepocvetka, Astrahan crveni itd. U nekim slučajevima sorta oprašivač ne može oploditi sortu koja od nje vodi porijeklo. Na primer: sorta Jonagold je nastala ukrštanjem roditelja i to Zlatnog delišesa i Jonatana, tako da Zlatni delišes iako je dobar oprašivač ne može oprašiti sortu Jonagold jer su istog porijekla.
Sorte jabuke loši oprašivači: Kolačara, Crvena i standardna Boskovka, Jonagold, Timočanka, Starking, Mucu…
Najpoznatije štetočine jabuke su: jabukin smotavac, jabukin surlaš, jabukin cvetojed, jabukin moljac, smotavac pupoljka, staklokrilac, jabukina osa, kalifornijska štitasta vaš, lisne vaši, jabukina krvava vaš, pregljevi (grinje), voćne pipe, nematode, glodari (zečevi, poljski miševi, voluharice), srne, itd.
Najpoznatije bolesti jabuke: Čađava krastavost, pepelnica, plamenjača kruške i jabuke, bakteriozni rak jabuke, viroze, mikroplazmoze, metličavost, gumasto drvo itd.
Bolesti skladištenja: jonatanove pege, gorke pege, plutaste pege, ožegotine, posmeđivanje pokožice, plare, brašnjivost, staklavost, gorka trulež, trulež sjemene kućice i td.
Podloge za jabuke mogu biti generativnog i vegetativnog porekla.
Generativne podloge se dobijaju iz sjemena šumskih divljih jabuka pri čemu treba imati u vidu da postoji veliki broj divljaka koje se razlikuju po bujnosti, rodnosti i otpornosti na bolesti pri čemu se mora voditi računa pri izboru divljih jabuka za generativne podloge. Pošto ove podloge daju bujna stabla sve rjeđe se koriste u praksi.
Vegetativne podloge su dobijene selekcionisanjem u voćarskim institutima u svijetu i imaju otpornosti na bolesti, ujednačen rast, dugovječnost, otpornost na sušu i mraz, dobar afinitet (srastanje) pri kalemljenju i željenu bujnost.
Vegetativne podloge za jabuku se dijele po bujnosti na: slabobujne, srednje bujne, bujne i vrlo bujne.
Najpoznatije podloge i najviše raširene kod nas i u svijetu su:
Slabobujne podloge: M 9, M 26, M 27.
Srednje bujne podloge: M 2, M 4, M 7, MM 104 i MM 106
Bujne podloge: M 11, MM 109, MM 111 i sejanac divlje jabuke.
Veoma bujne podloge: M 16 i M 25.
Za podizanje savremenih plantažnih zasada kod nas najviše se preporučuju podloge: M 9, M 26 i MM 106. Podloge M 9 i M 26 su podloge za gustu sadnju bez koje nema intenzivne proizvodnje. Na žalost ove dvije podloge se slabo ukorjenjuju, pa je neophodno obezbijediti im naslon u toku čitavog života što poskupljuje proizvodnju. U zadnje vrijeme se pokušava kalemljenjem preko posrednika da riješi ovaj problem. Na srednje bujnu ili bujnu podlogu koja ima razvijen korijen kao posrednik se kalemi slabobujna podloga, a na nju željena plemenita sorta. Mala su iskustva u ovakvom rješavanju problema ukorjenjavanja, pa se nalaže opreznost u njegovom korišćenju.
Orijentaciona rastojanja pri zasnivanju zasada bezvirusnim kalemovima jabuke u zavisnosti od uzgojnog oblika i bujnosti sorti i podloga:
Oblik krune Bujnost sorte Podloga Razmak
Poboljš. piramida bujna sejanac div. 7×6 m
Poboljš. piramida slabo bujna sejanac div. 5.5×4.5 m
Kosa palmeta bujna sejanac div. 5.5×4.5 m
Kosa palmeta slabo bujna sejanac div. 4.5×3.5 m
Vretenasti žbun bujna M 9 4×1.8 m
Vretenasti žbun slabo bujna M 9 4×1.2 m
Vitko vreteno bujna M 9 3.8×1.6 m
Vitko vreteno slabo bujna M 9 3.8×1.1 m
Vretenasti žbun bujna M 26 4×2.1 m
Vretenasti žbun slabo bujna M 26 4×1.6 m
Vitko vreteno bujna M 26 3.8×1.8 m
Vitko vreteno slabo bujna M 26 3.8×1.4 m
Pilar slabo bujna M 26 3.0×1.0 m
U koloni “Razmak ” prvi broj označava rastojanje između redova, a drugi rastojanje između kalemova u redu.

K R U Š K A
Sve sorte kruške su u osnovi samobesplodne, što znači da se pri zasnivanju zasada strogo izbjegava homogenost zasada tj. sađenje samo jedne sorte, već se u zasadu mora naći pored sorte koja se želi gajiti, još par sorti odgovarajućih oprašivača koje se mogu zasaditi u manjem broju od osnovne sorte. Postoje neke sorte koje u zavisnosti od klimatskih i zemljišnih uslova imaju izraženu sklonost ka partenokarpiji. To je osobina neke sorte da zameće plodove bez oplodnje odnosno bez oprašivača. Ovaj način zametanja plodova ima oscilacija po godinama tj. nije siguran, pa je neophodno prisustvo oprašivača. Sorte sklone partenokarpiji su prema mnogim iskustvima sljedeće: Julska dekantkinja, Fetelova, Vilijamovka , Hardijeva, Žifardova, Hardenpontova, Dilova, Kaluđerka, Angulemka, Kleržo,Trevuska, Zimska dekantkinja, Lukasova i još neke. Postoje sorte koje imaju odličnu klijavost polena u cvjetanju, pa su samim tim dobri oprašivači, a to su sljedeće sorte: Vilijamovka, Krasanka, Domaća šampionka, Gijotova, Kleržo, Klerpova, Klapova, itd.
Sorte sa slabom klijavošću polena odnosno loši oprašivači su: Kaluđerka, Dilova maslovka, Lukasova i td. O ovome se mora voditi računa pošto oprašivanje direktno utiče na procenat zametnutih plodova i prinos.
Kruška se može kalemiti na sejancima divlje i pitome kruške, dunje, oskoruše i gloga.
Gotovo sve plemenite sorte kruške kalemljene na sijanac divlje kruške dobro srastaju jer imaju dobar afinitet, otpornije su prema suši i mrazevima, nisu probirači zemljišta što može biti presudno u nepovoljnim godinama i sa aspekta dugovječnosti voćke. Lošija strana sijanca divlje kruške kao podloge je što neke sorte, a naročito zimske imaju lošiji kvalitet plodova u odnosu na dunju+posrednik. Dunja kao podloga pri kalemljenju kruške je od posebnog značaja sto se tiče kvaliteta plodova i rodnosti.
Najbolje osobine kao podloga ima dunja MA, koja se dobro ožiljava i ima dobar afinitet prema većini plemenitih sorti kruške. Postoji još i dunja BA kao podloga koja zadovoljava.
Dunja MA nema dobar afinitet (međusobno podudaranje-srastanje pri kalemljenju) sa nekim sortama a to su Julska šarena, Julska dekantkinja, Rana košija, Žifardova, Rana morteinjeva, Trevuška, Klapovka, Vilijamovka, Boskova bočica, Kleržo, Društvenka i dr. Dunja MA ima odličan afinitet sa: Kaluđerka, Karamanka, Lubeničarka, Hardijeva. Sorte koje imaju odličan afinitet sa dunjom MA koriste se kao posrednici pri kalemljenju onih sorti koje nemaju dobar afinitet sa dunjom. Kalemljenje preko posrednika: na dunju MA prvo se kalemi sorta odličnog afiniteta npr. Kaluđerka, a na Kaluđerku kao posrednika sljedeće godine se okalemi željena sorta. Kruška najbolje uspijeva na dubokom i rastresitom zemljištu. Suviše krečna zemljišta sa više od 3% kreča nisu pogodna za krušku jer se javlja hloroza. Voli osunčana područja bez previsokih temperatura, dobar dio sorti može se uspješno gajiti i na visini do 800 metara. Najvažnije je delovanje kontaktnim fungicidima protiv čađave krastavosti istovremeno se djeluje protiv ostalih bolesti kruške.
Najpoznatije štetočine kruške su: kruškina buva, lisne vaši, štitaste vaši, kruškina osa, kruškina stjenica, smotavac pokožice, kruškin cvjetojed, rutava buba, kruškin smotavac, kruškin pregalj, kruškin drvotočac, šiškarica lišca i td.
Bolesti kruške: Čađava krastavost kruške, rđa kruške, bakterijska plamenjača, pjegavost lišća, palež lista, rak ili virus.
Oblik krune Podloga Bujnost Rastojanje
Palmeta sij. divljake srednje bujna 4×3 m
Palmeta Dunja MA bujna 3×2.5 m
Palmeta Dunja MA srednje bujna 3×2 m
Palmeta Dunja MA slabo bujna 3×1.5 m
Piramida sij. divljake srednje bujna 5.5×4.5 m
Piramida Dunja MA srednje bujna 3×2.5 m
Njutajms i Pilar Dunja MA slabo bujna 3×1 m
Prvi broj označava rastojanje između redova, a drugi između voćaka u redu.

Š LJ I V A
Za šljivu su povoljna dovoljno duboka (preko 1.5 m), rastresita, propustljiva, slabo kisela (pH= 5.5 do 7.0) i plodna zemljišta bogata organskim materijama (najmanje 3% blagog humusa), koja mogu da prime i zadrže dovoljne količine vode u toku sušnog perioda. Laka (pjeskovita), suva, plitka, kamenita i krečna zemljišta (sa više od 15, odnosno 20% fiziološki aktivnog kreča), kao i teška i vlažna zemljišta sa visokim nivoom podzemne vode nisu pogodna za šljivu. Za gajenje šljive pogodne su gajnjače (eutrični kambisol) i lakše antropogenizirane smonice, a za njima dolaze duboki aluvijalni nanosi (fluvisol), černozem i blago opodzoljene gajnjače. Teške smonice, teški podzoli, pseudoglej, ritske crnice (humoglej) i krečna zamljišta nisu pogodna za šljivu.
Na krečnim zemljištima može da se javi nedostatak gvožđa i magnezijuma, što dovodi do hloroze lišća šljive i otežane fotosinteze. Podzemna stagnirajuća voda, u trajanju od najviše 2 dana, ne sme da bude bliže površini od 1m za šljivu na vegetativnim podlogama, a od 1,5 m za šljivu na sijancu. Korijen voćaka povoljno reaguje na tekuću vodu, pošto ga ona snabdijeva kiseonikom. Pri visokom nivou podzemne vode i maloj provodljivosti aktivnog sloja zemljišta javlja se zablaćivanje. Šljiva zajedno sa višnjom i kruškom spada među najosjetljivije voćke prema zablaćivanju. Šljiva je osjetljiva prema zaslanjenim zemljištima. Zemljište za podizanje šljivika ne sme da bude zaraženo patogenim gljivana, bakterijama, parazitnim nematodama i grčicama običnog gundelja koje mogu da se jave na svježim krčevinama. Hrastovi (cer, kitnjak i sladun) indikatori su zemljišta i klime koji odgovaraju domaćoj šljivi.
Pri procjeni vrijednosti nekog položaja za podizanje šljivika mora ozbiljno da se povede računa o geografskoj širini, nadmorskoj visini, ekspoziciji, nagibu terena, izloženosti vjetrovima i blizini većih vodenih površina. Položaji na velikim nadmorskim visinama u našoj zemlji nisu pogodni za gajenje šljiva zbog niskih vegetacionih temperatura vazduha, poznih proljećnih, ranih jesenjih i oštrih zimskih mrazeva, kao i snažnih vjetrova.
Najpovoljniji položaji za masovnu proizvodnju šljiva nalaze se na talasastim brdsko-planinskim terenima između 200 i 600 m, na jugu i do 800 m nadmorske visine. Nagib (pad) terena ima važnu ulogu pri odabiranju mjesta za podizanje šljivika. Nagib utiče na vlažnost, temperaturu, svjetlost, pojavu erozije i održavanje plodnosti zemljišta. Najpogodniji tereni za šljivu su sa nagibom do 5%. U blizini velikih vodenih površina smanjuje se kolebanje temperature vazduha, povaćava vlažnost vazduha i intezitet osvjetljenosti, usporava listanje i cvjetanje u proljeće, produžava vegetacija u jesen, i poboljšava dozrijevanje plodova. Naročito su značajne velike vodene površine koje se ne zamrzavaju u toku zime, pa se u takvim uslovima smanjuje opasnost od izmrzavanja šljive.
Vjetar je obično nepovoljan klimatski činilac za proizvodnju šljiva. Njegov uticaj zavisi od jačine, smjera, učestalosti, i načina na koji duva (sa ili bez udara), kao i od stanja voćke u trenutku pojave. Štetno dejstvo vjetra je utoliko jače što je njegova brzina veća. Vjetrovite položaje treba izbjegavati za podizanje šljivika.
Šljive su biljke sunca (heliofite). Svjetlost služi šljivama kao izvor energije za fotosintezu i druge fiziološke procese. Kao i svjetlost, voda spada u grupu osnovnih činilaca za uspješan porast, razvoj i plodonošenje šljiva. Šljiva spada u grupu kojoj je potrebno više vode nego drugim listopadnim voćkama.
Rastojanje pri sađenju šljive u zavisnosti od oblika krune i bujnosti podloge:
Oblik krune Bujne podloge Slabobujne podloge
Piramida 7×6 6×5
Vaza 6×4 5×4
Palmeta 5×4 4×3
Prvi broj označava rastojanje između redova, a drugi između voćaka u redu.

T R E Š NJ A
Trešnja se odlikuje snažnim korjenom i centralnom žilom koja ide dosta u dubinu. Otporna je na niske temperature, pa se može gajiti i u hladnijim oblastima i većoj nadmorskoj visini. Nije probirač zemljišta mada joj najviše odgovaraju lake pjeskovite ilovače, kao i umjereno krečna zemljišta umjerene vlažnosti i sa mnogo sunčeve svjetlosti.
Najpoznatije štetočine su: trešnjina muva, višnjin surlaš, gubar, žilogriz, dudovac, mrazovac, lisne vaši, potkornjaci itd. Najpoznatije bolesti trešnje su: resetavost ili rupičavost lišca, monilija-palež cvjetova i grančica, pjegavost lišca, trulež plodova, antraknoza, itd.
Trešnja se uglavnom kalemi na sijancu divlje trešnje i na magrivi. Divlja trešnja je dobra podloga za sve sorte dok se magrivi često prepisuje nedovoljan afinitet sa nekim sortama rskavica, mada je otpornija na viroze. Trešnja kalemljena na magrivi kraćeg je vjeka nego kalem na sijancu d. trešnje. Postoje i vegetativne podloge manje bujnosti od sijanca d.trešnje koje su se dobro pokazale kao što je podloga “kolt” .
Rastojanja pri sađenju trešanja:
Podloge Razmak između redova (m) Razmak u redu (m) Broj stabala po ha
Generativne podloge 5,5 – 6,5 3 – 5 300 – 600
Srednje bujne vegetativne podloge 4,5 – 5 2 – 3 650 – 1100
Slabo bujne vegetativne podloge 4 – 4,5 1 – 2 1100 – 2500
Uzgojni oblici trešnje za gustu sadnju.
Najpogodniji oblici za vrlo gustu sadnju su super vreteno i V sadnja super vretena gde su stabla posađena pod uglom od 20° naizmjenično lijevo i desno u odnosu na pravac reda. Za ove uzgojne oblike je karakteristično da nemaju trajne skeletne grane. Oni rađaju skoro isključivo na dugim a rodnim grančicama, koje daju cvjetove i plodove samo pri osnovi grančice. Nakon što rode, ove grančice se u proljeće naredne godine prekraćuju na dužini 15-20 cm. Za sađenje se koriste sadnice bez prevremenih grančica koje treba da imaju visinu 100-120 cm. Najpogodnija podloga za vrlo gustu sadnju je gizela 5, mada se kod nekih sorti može koristiti i gizela 6 koja zahteva nešto veći razmak sadnje. Poželjno je da se koriste sorte koje imaju razveden rast grana, veću sposobnost granjanja i visoku rodnost na vitim rodnim grančicama. Najveća prednost ovog sistema gajenja je odličan kvalitet i krupnoća ploda. Treba napomenuti da nekim sortama trešnje ne odgovaraju ovi uzgojni oblici i imaju nezadovoljavajuću krupnoću ploda. Neke sorte imaju vrlo mali prinos. Najveći nedostatak ovog sistema gajenja su visoki početni troškovi i podizanje zasada zbog velikog broja sadnica. Pored toga, problem je održavanje odgovarajućeg prinosa i kvaliteta ploda tokom eksploatacije, kao i kratak životni vijek zasada (procjenjuje se na 10-ak godina).

V I Š NJ A
Višnja nije veliki probirač zemljišta. Najbolje uspjeva na dubokim, rastresitim, propusnim, umjereno vlažnim i plodnim zemljištima. Najpogodniji tipovi zemljišta za gajenje višnje su gajnjače, aluvijalna zemljišta, karbonantni černozemi i lakše smonice. Zahtjevi višnje prema zemljištu zavise od podloge na koju su kalemljenje sorte. Divlja trešnja zahtjeva duboka, rastresita, umjereno vlažna i plodna zemljišta, dok magriva podnosi suva, karbnonatna i manje plodna zemljišta. Za gajenje trešnje i višnje su najpogodnija umjereno laka zemljišta. Optimalan odnos pjeska i gline je 60:40. Zemljišta koja sadrže više od 60% ukupne gline su nepovoljna.
Višnja ne podnosi teška, zbijana i vlažna zemljišta. Na takvim zemljištima ona slabije rađa, osetljivija je na mraz i smolotočinu. Naročito su nepovoljna zemljišta sa plitkim nepropusnim slojem, kod kojih poslije obilnijih padavina ili otapanja snijega dolazi do ležanja vode. U takvim uslovima se javlja asfiksija korijena, što dovodi do sušenja i propadanja stabla. Od podloga najosjetljivija je magriva, zatim divlja trešnja, dok su nešto manje osjetljive podloge koje potiču od višnje.
Višnja može da se gaji na suvim, peskovitim ili skeletnim zemljištima. Na takvim zemljištima preporučuje se primjena navodnjavanja i većih količina đubriva, naročito organskih. Neke višnje, kao što su Maraska u Dalmaciji ili Oblačinska višnja na padinama planine Kukavica daje dobre rezultate na kamenitom zemljištu i bez primjene navodnjavanja. Za gajenje višnje najpogodnija su zamljišta slabo kisele ili neutralne reakcije. Optimalna pH vrijednost je 5.5 – 7.5. Zemljišta sa većim sadržajem fiziološki aktivnog kreča (iznad 10%) nisu pogodna, jer se na njima može javiti hloroza usled blokade nekih mikroelemenata (gvoždje, magnezijum, mangan). Na krečnim zemljištima kao podlogu treba koristiti magrivu, koja podnosi više kreča (12-15%).
Poželjno je da zemljište za gajenje višnje sadrži najmanje 2% humusa. Višnju ne treba saditi na svježim krčevinama, na kojima su prethodno gajene trešnja ili višnja, posebno ako se koristi ista podloga. Na takvim zemljištima postoji opasnost od zaraze patogenim gljivama, bakterijama i parazitima.

Podloge Razmak između redova (m) Razmak u redu (m) Broj stabala po ha
Generativne podloge 5 – 6 3 – 4 450 – 650
Višnja Oblačinska 4 – 4,5 2 – 3 750 – 1250

O R A H
Orah nije veliki probirač zemljišta, tako da može da uspijeva čak i na kamenitom zemljištu. Ipak, najbolje uspijeva na dubokim i rastresitim zemljištima koja sadrže dovoljno kreča, kao i na ilovačastim i pjeskovitim zemljištima koja su umjereno vlažna i povoljnom vazdušnom vlagom. Za orah su veoma povoljne doline rijeka. Korijen oraha je snažan i prodire duboko u zemlju. Za đubrenje oraha pogodno je NPK đubrivo 10:20:30 koje se baca u jesen po otpadanju lista, a u proljeće je najbolje baciti KAN 27% azota.
Kod nas postoji veliko šarenilo sorti koje se gaje počevši od starijih sorti sitnijih plodova, pa do novih sorti. Pri zasnivanju većih zasada pod orahom (što je do sada u našoj zemlji rijetkost) treba pri izboru sorti obratiti pažnju na:
• Birati sorte poznijeg listanja i cvjetanja u cilju izbjegavanja opasnosti od poznih proljećnih mrazeva ako se zasad zasniva u oblastima gdje je ova pojava česta.
• Birati sorte sa ranijim završetkom vegetacije čime se izbjegava opasnost od oštećenja izazvanih ranim mrazevima.
• Birati sorte brzog razvoja, rane rodnosti, što manje dihogramije, (DIHOGARMIJA JE VREMENSKI RAZLIČITO CVJETANJE MUŠKIH I ŽENSKIH CVJETOVA ) i bolje otpornosti na bolesti, dobrog kvaliteta ploda itd.
• Izbjegavati zasnivanje homogenih zasada (sa samo jednom sortom) već saditi nekoliko sorti. Orah voli sunce (heliofitna voćka).
Najpoznatije štetočine oraha su: orahov smotavac, orahov savijač, orahova grinja, smeđa orahova lisna vaš, štitaste vaši, gusjenice, potkornjaci, drvotočci, itd.
Najpoznatije bolesti oraha su: pjegavost lišća i plodova (gnomonija), flekavost lišća mladara i plodova, pjegavost ljuske i jezgra oraha, bakteriozna crna pjegavost, itd.
Ako se proizvede iz sjemena kasno prorodi (od 8.do 11.godine starosti) i ne prenosi vjerno osobine sa roditelja na potomka. Izuzetak su apogamne (APOGAMIJA JE SKLONOST NEKIH SORTI DA BEZ OPRAŠIVANJA I OPLOĐENJA ZAMEĆU PLODOVE) sorte koje proizvedene iz sjemena prorode u 4-5.godini i vjerno prenose svoje osobine na potomke.
Ako se proizvode i razmnožavaju kalemljenjem, kao podloge se najviše koriste sijanci crnog i običnog oraha a prorodi u 3-4 god.
1. Sijanac crnog oraha se više koristi kao podloga od sijanca običnog oraha jer daje kaleme umjerene bujnosti, ranije prorodi, daje dobru krupnoću plodova, visok prinos jezgre i otporna je na mastiljavost.
Mane ove podloge su: javlja se inkompatibilnost u kasnijim godinama, kraći joj je vijek (30-40 godina) i ne podnosi krečna zemljišta. Pogodan za plantažne zasade.
2. Sijanac običnog oraha ima tu prednost da su stabla kalemljena na ovoj podlozi dugovječnija, korisnija je za iskorišćenje stabla oraha kao tehničkog drveta od crnog oraha. Dobro podnosi krečna i siromašnija zemljišta,otporan je na hloroze. Nedostatak mu je veća osjetljivost na bolest mastiljavost.

M U Š M U L A
Mušmula je veoma otporna na štetne insekte i biljne bolesti. Pojedine sorte su osjetljive na čađavu krastavost. Samooplodna je, podnosi zasjenu, može da se gaji i na većim visinama. Kalemi se na glog, dunju, oskorušu, krušku. Ipak kalemljena na dunji MA ili BA i glogu sadi se na rastojanju 4m x 3m. Domaća mušmula se uzima kao posrednik pri kalemljenu Holandske i Kraljevske jer nemaju dobar afinitet sa dunjom kao podlogom. Ne žuriti sa branjem bez obzira na navedena vremena zrenja. Brati u novembru iza prvih mrazeva.
Mušmula pripada jabučastim voćnim vrstama. To je stara voćna vrsta koja nije zastupljena u proizvodnim zasadima i na većim površinama. Uglavnom se može naći kao sporadična voćka u amaterskim zasadima ili na okućnicama. Stablo mušmule je srednje bujno, cvjet je bijele boje i kada je voćka u cvijetu ima dekorativan izgled. List je zelene boje, krupan. Samooplodna je voćna vrsta pa za uspješno gajenje nije potreban oprašivač. Dugovječna je, može se uzgajati bez upotrebe sredstava za zaštitu bilja, pa se u tom smislu može svrstati u organsku proizvodnju voća. Podloga na koju se kalemi mušmula je ista kao i za dunju (Dunja MA, Provansalska dunja BA 29 i njihovi klonovi), mada se kao podloga može koristiti i glog.
Sa uspjehom se može gajiti na terenima do 1000 m n.v. Više joj pogoduju osunčaniji i provjetreniji tereni. Otporna je na niske temperature, pa bez oštećenja može podnijeti temperature i do -30°C, mada joj visoke temperature mogu nanijeti štetu, pogotovo ako se jave u dužem periodu.
Cvijeta kasno, tako da je smanjena mogućnost nastanka šteta od kasnih proljećnih mrazeva. Odgovaraju joj plodnija i rastresitija zemljišta na kojima se duže ne zadržava voda ili gdje nivo podzemnih voda nije previsok, jer suviše vode može izazvati gušenje korjenovog sistema. Otporna je prema suši, a štete mogu nastati ukoliko se suša javi u dužem periodu, pa je neophodno izvršiti navodnjavanje. Sadi se na rastojanju 5X4 ili 5X3 metra, a preporučeni uzgojni oblik je kotlasta kruna ili vaza. Rezidba u rodu je slična kao kod ostalih jabučastih voćki, a svodi se na uklanjanje suvih ili polomljenih i oštećenih grana
boljeg obrastanja grana sa rodnim grančicama.
Plodovi dospjevaju za berbu krajem oktobra ili početkom novembra. U običnom skladištu se mogu čuvati 2-3 mjeseca, a u hladnjačama znatno duže.
Za potrošnju se koriste svježi plodovi, mada se može koristiti i kao prerađevina. Za jelo se koriste plodovi kada ugnjile, jer su tada mekani, sočni, slađi ili kada promrznu. Plodovi mogu biti mase od 10-70 grama u zavisnosti od sorte.
Pored hranljive vrijednosti jer sadrži šecer, organske kiseline, pektine, vitamine B i C, aromatične materije, plod ima i ljekovita svojstva.
Najzastupljenija sorta je domaća mušmula. To je stara sorta izduženo kupastog oblika ploda,mase 15-25 grama. Pokožica je tamno mrka i debela, meso ploda je blijedo zelene boje, kada ugnjili potamni.
Ostale poznatije sorte:
Krupna holandska - ima krupan plod oko 50 grama i više. Plod je spljošten sa širokom čašicom. Pokožica je debela, meso zelenkastobijele boje. Osrednjeg je kvaliteta;
Kraljevska krupna ili Rojal ima veoma krupne okrugle plodove mase preko 50 grama. Meso je veoma prijatnog ukusa;
Mušmula bez sjemenki - ima sitne plodove mase oko 10 grama prijatnog aromatičnog ukusa. Mogu se konzumirati čitavi plodovi jer nemaju sjemenke, za razliku od ostalih sorti.
Đubrenje mušmule u punom rodu
Mušmuli u periodu pune rodnosti za prinos od 30 t/ha potrebne su sljedeće količine osnovnih elemenata, odnosno đubriva:
120 kg/ha N, ili 600 kg/ha 21% nitromonkala,
70 kg/ha P2O5, ili 380 – 400 kg/ha 18% superfosfata,
110 kg/ha K2O, ili 210 – 230 kg/ha 48% kalijum sulfata.
Odnos ovih elemenata približno bi bio 1,7 : 1,0 : 1,6 (N : P2O5 : K2O).

LJEŠNIK
Lješnik se koristi u prehrambenoj i konditorskoj industriji, medicini, parfimeriji, kao boja u slikarstvu itd. Svjetska proizvodnja je ograničena zbog čega ova cjenjena voćka uvijek ima dobru cijenu i dosta se traži, pa je iz tih razloga treba širiti i u našim zasadima. Dobro rađa i na skromnijem zemljištu. Pri zasnivanju zasada lješnikom voditi računa o sljedećem:
– birati sorte kasnijeg cvjetanja i ranijeg zrenja
– za uzgoj lješnika dobra su brdsko planinska područja sa dovoljno vazdušne vlage mada se gaji i u ravničarskim oblastima.
– kritičan je period cvjetanja, jer su u tom periodu temperature niže od -6 C nepovoljne za zametanje plodova.
– i kod lješnika uglavnom kao i kod oraha ženski i muški cvjetovi cvjetaju nejednovremeno (dihogamija)
– najbolje je sađenje u jesen ili zimi ako vrijeme dozvoljava.
– za sigurniju i obilniju rodnost lješnika preporučuju se pored odgovarajućeg oprašivača još dvije do tri sorte u istom zasadu.
– većina sorti u našim uslovima sazrijeva krajem VIII i početkom IX mjeseca. Raspon između najranijih i kasnih sorti je 20 dana.
Štetočine lješnika su: Ljeskotoc ili lješnikov crv (izaziva crvanje plodova), ljeskova grinja ljeskova strižibuba, štitasta vaš šljive. Bolesti lješnika su: pepelnica ljeske i patogena bakterija.
Sadnice se najviše proizvode izbojcima iz korjenovog vrata matičnog stabla sorte pa ih iz tih razloga treba širiti. Moguće je sadnice proizvesti i kalemljenjem. Takođe je moguće proizvesti sadnice položenicama, nagrtanjem, itd.
Rastojanja pri sađenju sadnica:
Način gajenja Bujnost Rastojanje
Žbun bujne sorte 5×5 m
srednje bujne 5×4 m
slabo bujne 4×4 m
Stablo bujne sorte 6×5 m
srednje bujne 5×5 m
slabo bujne 5×4 m
Prvi broj označava rastojanje između redova, a drugi broj označava rastojanje između sadnica u redu.


Kratki opis

DOMAĆE: JABUKE, KRUŠKE, TREŠNJE, VIŠNJE, ŠLJIVE, BRESKVE, DUNJE, ...

Detaljni opis

Ova stranica koristi kolačiće (eng. Cookies) za pružanje boljeg korisničkog iskustva. Nastavkom korištenja OLX.ba stranice prihvatate uvjete korištenja.